Divanü Lügati't Türk İndeksi M
|
DİVÂNÜ LÜGATİ'T TÜRK İNDEKSİ
M
|
|
DİVANÜ LÜGATİ'T TÜRK |
BUGÜNKÜ TÜRKİYE TÜRKÇESİ |
|
ma |
emirlerin sonuna gelen nefi
eki·III, 213 |
|
ma |
"al, işte" anlamına bir
kelime· III, 213 bkz> mah, meh |
|
mah |
"işte, al" anlamına bir şey
verildiği zaman söylenen bir kelime, III, 118 bkz> ma, meh
|
|
malguna |
ılgın ağacına benzer bir ağaç·
I, 492 bkz> bulguna |
|
mama |
harmanda ortada bulunup öteki
öküzlerín etrafında döndükleri öküz, III, 235 bkz>op |
|
mamu |
gerdek gecesi gelinle beraber
gõnderilen kadın (öz Türkçe degil), III, 235 |
|
mançu |
sanat sahlbine verilen ücret·
I, 418, 419 |
|
mançuk |
heybe, torba gibi at eğerine
takılan îey· I, 476 |
|
mançuklanmak |
elbiseyi eğer heybésine koy-mak
ve heybeyi egerin arkasına asmak, II, 276 |
|
mandar |
ağaçlara sarılan bir bitki,
sarmaşık· I, 457 |
|
mandarlanmak |
sarmaşıklanmak II, 271
|
|
mandu |
bir çeşit sirke·I, 420
|
|
mandürmak |
kuşattırmak; bandırmak·II,
197 |
|
mangırmak |
bandırayazmak, II, 197
|
|
manılmak |
banılmak, II, 138
|
|
manmak |
kuşanmak; banmak· II, 30
|
|
man yaşlıg koy |
dört yaşını geçen koyun
(yalnız koyun için)·III,157 |
|
maña |
bana·I, 20, 26, 36, 63, 69,
84. 126,132, 174, 176, 180, 182. 183, 184, 185, 187, 188, 202, 205, 210,
212, 215, 218, 221, 223, 224, 226, 231, 232, 233. 234, 235, 238, 251, 254,
261, 264, 265, 267, 269, 276, 308, 318, 354, 367, 399;II, 12, 16, 24, 28,
33, 5 |
|
mañıg |
adım· III, 365
|
|
mañramak |
bağırmak· III, 402 bkz>
müñremek |
|
mañraşmak |
bağrışmak· III, 398 bkz>
müñreşmek |
|
mañratmak |
bağırtmak. II, 358 bkz>
müñretmek |
|
mat |
öyle, ancılayın·I, 321 § andag
mat; o öyle· I, 321 |
|
mayak |
hayvan gübresi (en çok deve
için)· III, 167, 168 |
|
mayguk |
paytak klmse; top tırnaklı
hayvan-lardan tüyleri kısa olan·III, 175 |
|
mayıl |
olgun; meyvelerde çürümeye
yaklaşma halL III, 168 |
|
mayılmak |
gev;emek,II, 190
|
|
mayışmak |
buyurulan bir Işi yapmaktan çe-kinmek;
tembellikten yere yapışıp kalmak, III, 189 bkz> yamaşmak;
|
|
me |
oğlakların ve kuzuların
seslerlni bildlren bir kelime. III, 214 |
|
meh |
"al, işte" anlamına blr
kellnne·III, 213 bkz> ma, mah |
|
mekkeh |
Çin'den getlrilen bir çeşlt
mürekkep, Türk yazısı bununla yazılır·III, 424 |
|
mejek |
pislik·I, 392 § ıt mejeki; it
plsliği·I, 392 |
|
meldek |
keçeleşen, sölpıiyen nesne·I,
480 |
|
men |
ben·I, 20, 22, 25, 26, 31, 37,
40, 51, 52, 53, 61, 69. 80, 87, 109, 120, 125, 130, 131, 163. 166, 167, 169,
171, 174, 179, 180, 181, 184, 185, 186, 190, 198, 199, 201, 202, 204, 206,
207, 209, 211, 215, 216, 217, 223, 225. 226, 231, 233, 237, 240, 256, 26
|
|
mendiri |
gelin ile güveyinin başlarına,
gece-le/in, saçı saçmak için toplanılan yer, I, 492 |
|
meñ |
yem, tane, kuş yemi·I, 425;II,
18;III, 358 |
|
meñ |
yüzdeki ben,III, 359
|
|
meñdemek |
/olmak, ditmek·III, 401, 402
bkz> mirigdetmek |
|
meñdeşmek |
kıl yoluşmak. III, 399 bkz>
mirig-deşmek |
|
meñgü |
ebedi, daima, sonsuz,
ebedilîk, son-suzluk,I, 44;III, 65, 378 |
|
meñgü ajun |
sonsuz dünya, âhiret·III, 378
|
|
meñilemek |
beyin yemek; beyni için koyun
kesilmek; yanında güzel gıdalar bulunmak·III, 405, 406 bkz> mürigilemek;
|
|
meñ(i)z |
beniz, yüz,I, 60, 65. 486;III,
363 |
|
meñizlenmek |
benizlenmek, güzelleşmek,
benzine renk gelmek·III, 407, 408 |
|
meñlenmek |
kendine tane toplamak·II, 290
|
|
meñletmek |
yemletmek·II, 359
|
|
meñlig |
benli.III, 359
|
|
meñzemek |
benzemek·III, 403
|
|
meñzetmek |
benzetmek.II, 358
|
|
merdek(g) |
ayı yavrusu, domuz yavr·usu.I,
480 |
|
meşiç üzüm |
kara üzüm·I, 360
|
|
mı(mi) |
yalnız füllerin üçüncü ;ahıs'
sorgu şekli edatı·III, 214 bkz> mu (mü) |
|
mırigar |
pınar, su gözü· III, 280, 363,
376 |
|
mıñuy |
kâğıt yapjştırılan bir çeşit
hamur· III, 241 |
|
min |
ben· I, 60, 69 bkz> ben, men
|
|
mindetü |
ipek elbise- I, 491
|
|
miñ |
sayıda bin·I, 243, 334, 417;
III, 14, 360, 367 |
|
miñdeşmek |
kıl yolu;mak· III, 399 bkz>
meıíğ-deşmek |
|
miñdetmek |
dittirnıek·II, 358 bkz> meñ-demek
|
|
miñeşmek |
birlikte ^1115010^III, 399 bkz>
müñe;mek |
|
miñi |
beyin·II, 299
|
|
miz |
biz·I, 327 bkz> biz
|
|
monçuk |
boncuk, süs Için boyuna
takılan değerli taşlar-I, 475;II, 123;III, 121 |
|
monçuk |
atın boynuna takılan değerli
taş, arslan tırnagı, muska gibi şeyler· I, 475 |
|
monçuklanmak |
boncuklanmak· II, 276
|
|
mörigmek |
ayaklarını toparlayıp tekme
atmak· III, 391 |
|
mu (mü) |
soru edatı, Isim ve fül sonuna
gelir·I, 88;III, 147. 154, 214, 224, 256, 437 bkz> mı (mi)
|
|
muguzgak |
bal arısına benzeyen blr
sinek· I, 504 |
|
mun |
hastalık, ayıp· III, 140, 141
|
|
munda |
bunda, burada·I, 74, 160, 219,
352, 419, 420;II, 55, 56, 57, 61; III, 54, 143, 333 mundag böyle·I, 36, 64,
160; III, 154 |
|
mundın |
buradan,II, 57
|
|
munduz |
budala, alık,I, 458
|
|
munduz akın |
ansızın gelen sel·I, 77, 96,
458 |
|
munduz yorıga at |
yorga yürıiyüşten başka
yürüyüş bilmeyen at·I, 458 |
|
mungan |
geveze, bo;boğaz·I, 440, 476
|
|
munı (munu) |
"işte, bu" anlamına edattır, "kanu"ya
cevap olur, bu, bunu·I, 126; III, 237, 238, 372 |
|
mun kişi |
yüreği dölek, gönlü selek
adam· III, 140 |
|
munmak |
saçmalamak· II, 30
|
|
muñ |
sıkıntı, ıztırap, bun,
mihnet·I, 425; III, 33, 359, 360 |
|
muñadmak |
bunaltnak·II, 84
|
|
muñar |
buna, bunda,I, 352;III, 363,
375 |
|
muñkarmak |
bunaltmak, sıkıntiya sokmak,
III, 397, 398 |
|
muñlug |
bunlu, sıkıntılı·III, 382
|
|
muñ tag |
kişi kendine gelip 16-17
yaşına girdiğinde çıkan di;, ergenlik dişi. III, 359 |
|
muñukmak |
bunlanmak, sıkıntılanmak· III,
395 |
|
murç |
karabiber- I, 343; II, 186
|
|
muş |
kedi·I, 438;II, 14, 105;III,
127,165, 267 bkz> çetük § küvük mu;; erkek kedi,I, 391 § küwük muş; erkek
kedl· III, 165 |
|
muyan |
sevap, hayır, III, 172, 179
|
|
muyançılık |
muyancılık, aracılık,
barjştırıcılık. III, 179 |
|
muyanlık |
yollarda yolcuların su
Içmelerl için yapılan hayrat, III, 172 |
|
muyavmak |
miyavlamak· II, 14
|
|
mük |
bükük·I, 335
|
|
mükim |
kadın pabucu,I, 395 bkz>
büküm, mükin |
|
mükin |
kadın pabucu·I, 395 bkz>
büküm,mükim |
|
mük turmak |
rükû eder gibi durmak,
eğilınek· I, 335 |
|
mün |
çorba·I, 31, 36. 75, 163, 176,
198, 209,232, 245, 340;III, 122, 253, 331 bkz> bün münderü ipekle süslenmiş
gelin odası· I,529 k |
|
mündürmek |
bindirmek. ll', 197,
|
|
münelmek |
uçları ve artıkları kesilmek.
II,138 |
|
münemek |
eğríliğini düzeltmek için bir
şeyinuçlarını kesmek,III, 274 |
|
münlemek |
çorba içmek·III, 301 ·
|
|
münmek |
binmek I, 421; III, 30, 48,
60, 177, 429 |
|
münülmek |
binilmek· II, 138
|
|
müñeşmek |
birlikte binişnnek·III, 399
bkz miñefmek |
|
müñilemek |
nimet bulmak·III, 406 bkz>
meñilemek |
|
müngremek |
böğürmek·III, 403 bkz mañramak
|
|
müngreşmek |
böğrüşmek, gürültü etmek·II,
79; III, 398 bkz mañraşmak |
|
müñretmek |
böğürtmek; büngüldetmek. II,
358 bkz> mañratmak |
|
müñüz |
boynuz, I, 504; II, 327; III,
145, 363,364 |
|
müngüz baka |
kaplumbağa·III, 225, 226
|
|
müñüzgek |
çalışma yüzünden elde peyda
olan katılık, nasır·III, 388 |
|
müñüzlenmek |
boynuzu çıkmak, boynuzlanmak·
III, 408 |
|
müñüz müngüz |
blr çe;it çocuk oyunu ve bu
oyunda söylenen bir söz·III, 363, 364 |
DİVÂNÜ LÜGATİ'T TÜRK ANA SAYFASINA DÖN
|
