|
Bir hafta kadar Samsun'da ve 25 Mayıstan 12 Hazirana kadar Havza'da
kaldıktan sonra Amasya'ya gittim. Bu süre içinde bütün yurtta millî
teşkilât kurulması gereğini bir genelge ile bütün komutanlara ve
sivil idare âmirlerine bildirdim.
Dikkate değer bir noktadır ki, İzmir'in, onun arkasından da Manisa
ve Aydın'ın işgali ile, yapılan saldırı ve zulümler hakkında millet
daha aydınlanmamış; millî varlığa vurulan bu korkunç darbeye karşı
açıktan açığa herhangi bir tepki ve şikâyet gösterilmemişti. Milletin,
bu haksız darbe karşısında sessiz ve hareketsiz kalması, elbette
kendi lehine yorumlanamazdı. Onun için milleti uyarıp harekete getirmek
gerekirdi. Bu maksatla 28 Mayıs 1919 tarihinde valilere ve bağımsız
mutasarrıflıklara, Erzurum'da 15' inci Kolordu, Ankara'da 20' nci
Kolordu ve Diyarbakır'da l3' üncü Kolordu Komutanlıklarına, Konya'da
Ordu Müfettişliği'ne şu yolda birer genelge gönderdim:
Ízmir'in ve maalesef bunun arkasından da Manisa ve Aydın'ın işgali,
gelecekteki tehlikeyi daha açık olarak sezdirmiştir. Yurt bütünlüğümüzün
korunması için, milletçe gösterilen tepkinin daha canlı ve sürekli
olması gerekir. Yaşayışımızda ve millî bağımsızlığımızda gedikler
açan işgal ve ilhak gibi olaylar, bütün millete kan ağlatmaktadır.
Izdıraplar dindirilemiyor. Sindirilmesi ve katlanılması mümkün olmayan
bu duruma derhal son verilmesinin bütün medenî milletlerle büyük
devletlerin adalet ve nüfûzundan sabırsızlıkla beklendiğini göstermek
maksadıyla, önümüzdeki hafta içinde ve çeşitli illere göre, pazartesi
başlayıp çarşamba günü müracaatın arkası alınmak üzere, büyük ve
heyecanlı mitingler yapılarak millî gösterilerde bulunulması, bunun
bütün kasaba ve köylere kadar yaygınlaştırılması, bütün büyük devletlerin
temsilcileriyle Bâbıâli'ye etkileyici telgraflar çekilmesi, yabancıların
bulunduğu yerlerde yabancılar da etki altına alınmakla birlikte,
düzenlenen millî gösterilerde terbiye ve ağırbaşlılığnn titizlikle
korunması, Hristiyan halka karşı saldırı, gösteri ve düşmanlık gibi
tavır ve davranışlardan sakınılması zaruridir. Yüksek şahsiyetinizin
bu konularda duyarlı ve etkili bulunmaları dolayısıyla işin iyi
idare edileceğine ve başarıya ulaşacağına bendenizin tam bir güveni
vardır. Sonuçtan haberdar buyurulmamı rica ederim.
|
