|
Mesneviden Hikayeler
MESNEVİ'DEN
HİKAYELER -CİLT 2-
CAHİLİN SEVGİSİ
Doğanın padişahtan kaçıp un eleyen kocakarının evine gitmesi,
bilgisizliğindendir. O kadıncağız, çocuklarına tutmaç pişirmeye savaşırken o
cinsi güzel, Kendisi hoş doğanı görünce,tutup ayacığını bağladı, kanadını kesip
güdük bir hale getirdi, tırnağını kesti, yesin diye de önüne saman koydu.”Ehil
olmayanlar sana iyi bakamamışlar, kanadın haddini aşmış, tırnağın da uzamış. Na
ehil kişiler seni hasta ederler. Ananın yanına gel ki sana iyi baksın!” dedi.
Arkadaş, cahilin sevgisini de böyle bil. Cahil yolda daima çarpık, daima yampiri
gider. Padişahın günü,doğanı aramakla geçti, nihayet o kocakarının çadırına
yöneldi. Ansızın orada doğanı, toz duman içinde gördü. Ona bakıp ağlamaya
başladı. Dedi ki: Her ne kadar, bize dosdoğru vefakarlıkta bulunmadığın için
bu hal sana layıktı. Çünkü cehennem ehliyle cennet ehlinin müsavi olmadığından
gaflet ederek cennetten kaçtın, cehennemde karar ettin. Halinden haberdar olan
padişahtan sersemce bu kokuşuk kocakarının evine kaçağın layığı budur” Doğan
kanadını padişahın eline sürmekte, hal diliyle Ben günah ettim”; Ey kerem
sahibi, sen iyilerden başkasını kabul etmezsen kötü nereye varsın da halini arz
edip ağlasın? Padişah, her kötüyü iyi ettiğinden onun lütfü cana bu cüreti
vermekte, bu cinayetleri yaptırmaktadır” demekteydi. Yürü çirkin işlerde bulunma
ki bizim iyiliklerimiz bile o güzel sevgilimizin
huzurunda çirkin görünmektedir. Hal bu ki sen ettiğin hizmeti ona layık sandın
da cürüm bayrağını onun için yücelttin. Sana onu anmaya, Onu çağırmaya izin
verdiler de o yüzden günlüne gurur düştü. Kendini Tanrı ile konuşur gördün.
Halbuki niceler vardır ki bu şüphe yüzünden ondan ayrı düşer. Gerçi padişah
seninle beraber yerde oturur ama sen kendini tanı, haddini bil de daha iyi daha
edepli otur! Doğan dedi ki: padişahım, pişmanım, tövbe ettim, yeniden Müslüman
oldum. Sarhoş ederek aslanı bile tutacak derecede kuvvet ve cüret sahibi ettiğin
kişi sarhoşluk yüzünden yolunu sapıtırsa özrünü kabul et. Tırnağımı kestilerse
de sen beni kabul eder, benden yüz çevirmezsen ben, güneşin bile perçemini
koparırım. Kanadım gittiyse de beni okşarsan, bana iltifat edersen felek bile
benim oyunuma karşı mat olur. Bana kuvvet kemerini bağışlarsan dağı yerinden
koparırım, bana kudret kalemini verirsen bayrakları yıkar, orduları kırarım.
Nihayet benim cüssem, bir sivrisinekten de aşağı değil ya... Ben de Nemrut
mülkünü kanadımla vurur, tarumar ederim. Tut ki zayıflıkta Ebabilim, tut ki
düşmanlarımın her biri bir fildir. Bir fındık kadar, fakat yakıcı kurşun atarım,
kurşunum, yüzlerce mancınık derecesinde tesir eder. Taşım nohut kadarsa da
savaşta ne baş bırakır,ne miğfer! Musa, savaşı bir tek sopasıyla gitti ama o
sopayla Firavunu da, kılıçlarını da kırdı geçirdi. Her peygamber, o kapıyı
yalnızca döğmüş, bütün dünyaya tek başına saldırmıştır. Nuh, ondan kılıç
isteyince Tufan dalgası, Tanrı kudretiyle kılıç kesilmiştir. Ey Ahmet,
yeryüzünün askeri kim oluyor ki? Aya bak,ayın bile alnını yar! Bu suretle
yıldızların yomlu, yomsuz olduğuna inanan bi,haberler, bu devrin senin devrin
olduğunu,kamerin devri olmadığını anlasınlar. Bu devir, senin devrindir. Çünkü
Kelim olan Musa bile daima senin zamanını arzuladı. Musa, senin devrinin
parlaklığını, o devirdeki tecelli sabahının zuhurunu gördü de;Yarabbi, o ne
rahmet devri... o devir, rahmetten de ileri ... o devirde rüyet var. Musa' nı
denizlere daldır da Ahmet'in devrinde izhar et'' dedi. Tanrı dedi ki :Sana o
devri onun için gösterdim, o halvetin yolunu onun için açtım”
Ey Kelm, sen o devirden uzaksın;
ayağını çek, çünkü bu iklim uzundur. Ben kerem sahibiyim. Tamaha düşüp ağlasın
diye mahluka ekmek gösteririm. Ana, çocuk uyansın da gıdasını istesin diye
çocuğun burnunu ovar. Çünkü çocuğun, açlığından haberi olmaz, uyuyakalır. Fakat
süt muhabbeti, ananın iki memesini de ağrıtmaya başlar. Ben gizli rahmet olan
bir hazineydim, hidayete erişmiş bir ümmet gönderdim.” Can ve gönülle dilediğim
bütün keremleri sana Tanrı gönderdi de sen onlara tamah ettin. Ahmet,
ümmetlerYarab” desinler diye dünyada nice put kırdı. Ahmet'in çalışması
olmasaydı sen de ataların gibi puta tapardın. Ahmet'in ümmetler üzerindeki
hakkını bil, başın puta secde etmekten, bunu bilesin diye kurtuldu. Söylersen bu
puta tapmadan kurtulmanın şükrünü söyle de Tanrı, seni batın putundan da
kurtarsın. O, nasıl, başını putlardan kurtardıysa sende o kuvvetle gönlünü
kurtar. Dini babadan bedava bir miras olarak buldun da onun için başını
şükretmeden çevirdi. Miras yedi. Mal kadrini ne bilsin? Rüstem can verdi, Zal
bedava şeref kazandı! Ben, birisini ağlatırsam rahmetim coşar; ağlayıp taşanda
nimetime erişir. Birisine bir şeyi vermek istemezsen o isteği göstermem. Fakat
gönlünü kapattın mı artık açmam. Rahmetim, o ağlamalara bağlıdır. Kul ağladı mı
rahmet denizi, kabarmaya,dalgalanmaya başlar. Doğan diye, dönüp tekrar padişaha
gelen doğana derler. Yolunu kaybeden kör doğandır. Bir doğan, yolunu kaybetti,
bir viraneye düştü, Baykuşların arasıda kaldı. O rıza nurundandı, baştanbaşa
nurdu; fakat kaza ve kader çavuşu, gözünü kör etti; Gözüne toprak saçtı, onu
yoldan sapıttı, viranede baykuşlar arasına uğrattı. Padişahtan ayrı düşmesi
şöyle dursun, baykuşlar arasına uğrattı. Padişahtan ayrı düşmesi şöyle dursun,
baykuşlar, başına vurmağa, güzelim kanatlarını yolmaya başladılar. Baykuşlar
arasına Kendinize gelin; doğan yerinizi, yurdunuzu almaya geldi” diye bir
velveledir düştü. Mahalle köpekleri gibi hepsi de kızgın, korkunç bir halde
garip doğanın başına üşüşüp hırkasını çekiştirmeye başladılar. Doğan,Ben
baykuşlara layık mıyım?” Baykuşlara bunun gibi yüzlerce virane bağışladım. Ben
burada kalmak istemem, padişaha dönmek isterim. Tasalanıp kendinize kıymayın.
Ben burada durmam vatanıma giderim. Bu harabe, sizin gözünüze hoş bir yer
görünüyor, bana değil. Benim naz ettiğim yer, padişahın koludur” diyordu. Baykuş
iseDoğan sizi evinizden, barkınızdan etmek için hileye sapıyor. Hile ile bizi
yurdumuzdan ayırmak, yuvamızdan etmek niyetinde. Bu hileci tokluk gösteriyor ama
Tanrı hakkı için bütün harislerden beterdir. Hırsından balçığı pekmez gibi yer.
Ayıya kuyruğunuzu kaptırmayın. Bizim gibi saf kişileri yoldan çıkarmak için
padişahtan, padişahın elinden dem vurmakta. Bir kuşcağız, hiç padişahla düşüp
kalkar mı? Bir parçacık aklınız varsa dinlemeyin bu sözü, O, padişahın cinsinden
mi, vezirin cinsinden mi? Hiç sarımsakla badem helvası yenir mi? Padişah,
adamlarıyla beni arıyor demesi de hilesinden, fendinden. Bu, kabul edilmeyecek
bir malihulya. Bu, olmayacak bir laf, ahmak aldatmak için kurulmuş bir tuzak!
Kim buna inanırsa ahmaklığından inanır . Zayıf bir kuşcağızın padişahla ne
münasebeti olabilir? En aşağı bir baykuş , onun beynine vursa ona padişahtan
yardımcı gelecek ha! Hani, nerede?” demekteydi. Doğan dedi ki:benim bir tüyüm
bile kopsa padişah, baykuş yuvasının kökünü kazır. Baykuş kim oluyor ki? Bir
doğan bile beni incitir, gönlümü kırar, bana cefa ederse, Padişah; her yokuşta
her inişte doğan başlarından harmanlar yapar, tepeler yüceltir. Benim bekçim,
onun inayetleridir. Nereye varırsam padişah arkamdadır. Hayalim, padişahın
gönlündedir. O, bensiz duramaz. Padişah beni uçurunca onun ziyası gibi gönül
yücelerinde uçarım. Ay gibi güneş gibi uçup gök perdelerini aşarım.
Akılların aydınlığı, benim
fikrimden; göklerin halk edilmesi, benim yüzümdendir. Öyle bir doğanım ki Hüma
bile bana hayran olur. Baykuş kim oluyor ki sırımı bilsin. Padişah, benim
kurtulmam için zindanı açtı, Yüz binlerce mahpusu azadetti. Bir zamancağız beni
baykuşlara hemdem etti de benim yüzümden baykuşları doğanlaştırdı. Ne mutlu o
doğana ki uçuşuma uyar, talihi yar olur da sırrımı anlar. Bana yapışın da doğan
olun, baykuşsanız bile doğanlaşın! Böyle bir padişaha sevgili olan nereye
düşerse, düşsün, nasıl olur da garip olur.? Padişah kimin derdine derman olursa
o, ney gibi feryat eder, sessiz sedasız kalmaz. Ben mülk sahibiyim, başkasının
sofrasına oturup yemeğimi yemiyorum. Padişah, uzaktan benim davulumu döven İrcii”
sesidir. Benimle davaya girişenlerin rağmine şahidim, Tanrıdır. Padişahın
cinsinden değilim, haşa bunu iddia etmiyorum. Fakat onun tecellisiyle, onun
nuruna sahibim. Cins oluş, sade şekil ve zat bakımından değildir. Su, nebatta
toprağın cinsinden sayılır. Rüzgar, ateşi yaktığı, yanmasına yardım ettiği için
rüzgarın cinsi demektir. Nihayet şarap,tabiata neşe verdiğinden onun cinsidir.
Cinsimiz, padişah cinsinden olmadığı için varlığımız onun varlığına büründü, yok
oldu. Varlığımız kalmayınca da tek olarak onun varlığı kaldı. Ben onun atının
ayağı önünde toz gibiyim, toz gibi! Can da, canın nişaneleri de toprak oldu.
Toprakta onun ayak izi var.” Bu izi bulmak için ayağı altında toprak ol ki başı
dik kişilerin tacı olasın. Sizi şeklimin aldatmaması için sözümü dinlemeden
şarabımı için, mezemi yiyin. Nice kişiler var ki suret, onların yolarını kesti.
Surette kastettiler, Allah'a çattılar. Bu can da, bedenle birleşmiştir ya. Fakat
hiç can bedene benzer mi? Göz nuru iç yağıyla eş olmuştur, gönül nuru bir katre
kanda gizli. Neşe ciğerin kızılındandır, gam karasında, akıl bir mum gibi beynim
içinde. Bu alakadar keyfiyetsiz bir tarzdadır. Akıllar, bu keyfiyetsizliği
bilmede acizdir. Külli can, cüzi cana alakalandı; can ondan bir inci alıp
boynuna koydu. Meryem nasıl gönüller alan Mesih'e gebe kaldıysa can da onun gibi
koynuna aldığı o inciden gebe kaldı. Fakat o Mesih, kuru ve yaş üstünde,
yeryüzünde seyahat eden Mesih değildir. O,Mesih'in şanı seyahatten yücedir. Can,
canlar canından gebe kaldı ya. İşte cihan, böyle candan gebe kalır. Cihan da
başka bir cihan doğurur. Bu mahşer de başka bir mahşer gösterir. Kıyamete kadar
söylesem, saysam bu kıyameti anlatamam. Bu, sözler, mana bakımındanYarab”
nidasına benzer. Harfler, bir tatlı dudaklının nefesini avlamağa tuzaktır. Kulun
Yarab” sözüne Tanrının Lebbeyk” cevabı geldikten sonra, nasıl olur daYarab”
demekte kusur eder? Fakat bulebbeyk” öyle bir Lebbeyk” tir ki onu işitemezsin
ama baştan aşağıya kadar bütün vücudunla tadabilirsin.
2.CİLT ANA SAYFASI
MESNEVİDEN HİKAYELER ANA SAYFASI
|