|
Nüfus :
120.000
Bulundukları başlıca şehirler : Köstence, Mecidiye, Tulça, Kıllraş,
Oltena, İbrail, Galats, Bükreş İlk göç : 10-11.yy.
Bölgedeki Türk toplulukları : Rumeli Türkleri, Tatar Türkleri
Siyasi ve idari konumları : Bulundukları ülkenin idari yapısına
uymaktadırlar .Ülkede bir Türk birliği olan ''Romanya Türklerinin Demokratik
Birliği'' adlı bir hareket mevcuttur .
TARİHÇE
23 milyonluk nüfusu ve 237.000 km2' Iik yüzölçümüyle Balkanlar'ın önemli
bir ülkesi olan Romanya, 1989 Aralık ayındaki halk ihtilalinden sonra
, gerek siyasi gerekse ekonomik alanda girdiği darboğazlardan çıkmanın
çabası içerisindedir. a Romanya'nın nüfusunun % 1 O'unu azınlıklar teşkil
etmektedir. Bunların en büyüğünü 1.620.198 kişiyle Macarlar oluşturur.
Diğerleri ise sırasıyla Romanlar ( Çingeneler 409.723 ), Almanlar ( 119.000
), Ruslar , Ukraynalılar ve Türklerdir. Romanya'da azınlıklarla ilgili
bir problem yoktur. Romanya Türkleri'nin çoğu Dobruca bölgesindeki Köstence,
Mecidiye, Tulça gibi şehirlerde yaşamaktadır. Ayrıca Kılıraş, Oltena,
İbrail, Galats, Bükreş gibi şehirlerde de Türk azınlığa rastlanmaktadır.
Türklerin % 8S'i Köstence'de, % 12'si Tulça'da yaşamaktadır. Romanya'daki
Türk azınlığın çoğunluğunu Rumeli Türkü ve Tatarlar teşkil etmekle birlikte
; Ortodoks Türklerden olan Gagauzlar'a da rastlanmaktadır. Bugünkü Dobruca
bölgesi, beş asra yakın bir süre devam eden Osmanlı idare- siyle adeta
bir Türk yurdu haline gelmiştir. 13.yy.a kadar , hep kuzeyden ve Orta
Asya'dan gelen Türkler'in akınına sahne olan Karpat -Tuna Bölgesi'nde,
ilk olarak M.Ö.1 000 yıllarında İskitler görülür. İskitler'i
sırasıyla M.Ö. 375 yıllarında Batı Hun Türkleri (80 yıl ), M.S. Vl.yy'larda
Avar Türkleri , M.S. VIII. yy'larda ( 681-702 ) Bulgar Türkleri takip
eder. Peçenekler , XI. yüzyılın ortalarında ( 1057 ) Kuman Türkleri'ne
mağlup oldular ve bu yörede iki asra yakın hüküm sürdükten sonra Katolikliği
kabul ettiler.
13.-14.yy'ın sonlarına kadar ise, Altınordu Devleti'nin sınırlarının Tuna'ya
kadar genişlemesi üzerine ; Kıpçak Bozkırlarındaki Tatar Türkleri'nden
bir kısmı, Dobruca bölgesine gelip yerleşirler.
Osmanlılar Rumeli'ye ayak bastıklarında buradaki Kuman, Peçenek, Oğuz
Türkleriyle karşılaştılar. Türk toplulukları, Osmanlıların Rumeli'deki
ilerleyişlerinde ve bölgede uzun süre kalabilmelerinde önemli bir rol
oynamıştır.
SİYASİ VARLIKLARI
Romanya'nın birliğine ve bütünlüğüne sadık, problemsiz bir azınlık olarak
varlıklarını sürdüren Türkler; kurdukları birliklerle kendilerine tanınan
yasal haklardan yararlanmaya çalışmaktadırlar. Komünizm öncesinde de birçok
cemiyete sahip olan Türkler; sosyalist rejimin devrilmesinden sonra 29.12.1989'da
,, Romanya Demokrat Türk Müslüman Birliği'ni kurdular. Bu birlik ne yazık
ki kısa bir süre sonra; Romanya Türkleri'nin Demokratik Birliği, Romanya
Tatar- Türk Müslümanlarının Demokrat Birliği olarak ikiye ayrıldı. Bu
iki topluluk, girişimler sonucu 30.07.1994'te Türk- Tatar Birlikleri Federasyonu
altında birleşmişlerdir. Romanya'da, milli azınlıkların birlikleri bir
siyasi parti statüsünde kabul edilmekte ve birer milletvekiliyle mecliste
temsil edilmektedirler. Türk azınlık bu birlikler aracılığı ile Romen
Meclisi'nde temsil edilmektedir. Dillerini ve dinlerini öğrenmeye çalışan,
Türk televizyonlarını seyreden, sık sık Türkiye'ye gelip gidebilen soydaşlarımızda
canlı bir Türkiye sevgisi vardır Bölgede yaşayan Türk azınlığın iki gazetesi
vardır. Bunlardan biri, yeni dönemde çıkmaya başlayan Karadeniz ; diğeri
de 1995 yılında yayın hayatına atılan ve Türk Birliği'nin yayın organı
olan Hakses' tir. Ayrıca Renkler adlı bir dergi yayınlanmaktadır.
TÜRKİYE İLE İLİŞKİER
Romanya Türkleri, içinde yaşadıkları ülkenin birliğine ve bütünlüğüne
sahip, problemsiz Romen vatandaşları olarak hayatlarını sürdürmekte ve
oldukça uzun bir geçmişi olan Türk-Romen münasebetlerinde bir köprü görevi
görmektedirler. Bu yüzden diğer Balkan ülkelerinde gördüğümüz Türk düşmanlığı
Romanya'da yoktur. Macar, Leh ve Rus yayılmacılığı karşısında Osmanlılarla
anlaşmayı tercih eden Romenler ; kendilerinin , Osmanlılar sayesinde Slavlar
arasında Latin adası olarak kalabildiklerine inanırlar. Bugün de iki ülke
arasındaki yakın münasebetler devam etmekte ve Romanya'da 4.000'e yakın
işadamımız faaliyet göstermektedir.
|
