|
Osmanlılarda Polis: (1453-1826
Dönemi)
Yeniçeri teşkilatının gelişerek genişlemesi üzerine İstanbul'un düzen ve
güvenliğinin sağlanması işleri başta Yeniçeri olmak üzere Bostancı, Cebeci,
Topçu gibi askeri ocaklar ile Kaptan-ı Derya askerlerine intikal etmiş ve
İstanbul, Yeniçeri Ağası, Bostancıbaşı, Cebecibaşı, Topçubaşı ve Kaptanpaşa
arasında bölgelere ayrılmıştır. Emniyet makamları; Sadrazam, Yeniçeri ağası,
Falakacı, Cebecibaşı ve Cebeciler, Kaptanpaşa, Topçubaşı ve Topçular,
Bostancıbaşılar, Kadı ve Böcekcibaşından oluşmuştur. En büyük sorumlu olan
Yeniçeri Ağası, suç işleyenleri Falakacılara dövdürmüş ve hapsettirmiştir.
Falakacılar, Yeniçeri Ağasının emri altında, falaka taşıyan acemi oğlanlardan
oluşmuştur. Cebecibaşı ve Cebeciler; Ayasofya, Kocapaşa ve Ahırkapı
taraflarının, Kaptanpaşa; Kasımpaşa ve Galata semtinin, Topçubaşı ve Topçular;
Tophane semti ile Beyoğlu'nun, Bostancıbaşı ve Bostancılar; Üsküdür, Eyüp,
Kağıthane, Boğaziçi, Kadıköy, Adalar ve Kağıthane, Boğaziçi, Kadıköy, Adalar ve
Ayastebanos'un, kamu düzen ve güvenliğini sağlamışlardır. Böcekçibaşılar ise,
suçluları izleme ve yakalama işleriyle uğraşmışlardır. Ayrıca Başkent'de
sadrazamın, illerde de valilerin emrinde "Baştebdil" adı verilen İstihbarat Şefi
çalışmıştır. Bu dönemde "Kadı"lar da polis görevi yapmaya devam etmiş, Sadrazam
ve Yeniçeri Ağası'ndan sonra, Adli, İdari ve Yerel Yönetim işleri yanında,
İstanbul, Galata, Üsküdar ve Eyüp Kadılıkları, polisiyle işleri, özellikle ahlak
zabıtasına ait işlerin yürütülmesinde polis amiri olarak görev yapmışlardır.
Taşrada ise, Kapıkulu ve Eyalet Askerleri iç düzen ve güvenliğin sağlanmasından
sorumlu tutulmuş, şehir ve kasabalarda Kollukçular, Yasakçılar, Bekçiler, Edirne
Şehri ve çevresinde Bostancı Ocağı, Halep ve çevresinde Çöl Beyleri polis
hizmeti görmüşlerdir. Osmanlı İmparatorluğunun gerilemeye ve yönetiminin
çözülmeye başlamasıyla birlikte kamu güvenliğini sağlamakta görevli Yeniçeriler,
meyhanelerde sarhoş olup, halka saldırmaya, kadın hamamlarını basmaya başlamış,
emniyet ve asayişten sorumlu olanların kendileri emniyet ve asayişi
bozmuşlardır. Keza, iç güvenliğin bozulmasında bu işlerle görevli memurlar büyük
rol oynamışlardır. İmparatorluğun diğer kurumları gibi, gerileme dönemlerinin
koşulları altında, son derece bozulmuş olması ve devletin başına bela kesilmesi
yüzünden Yeniçeri Ocağı 18 Haziran 1826 tarihinde padişah II. Mahmut tarafından
ortadan kaldırılmıştır.
OSMANLIDA POLİS ANA SAYFASI
TÜRK POLİSİ ANA SAYFA
|