SULTAN ÜÇÜNCÜ SELİM

 (1789 -1807)

 

Babası : Sultan III. Mustafa
Annesi : Mihrişah Sultan
Doğduğu Tarih : 24 Aralık 1761
Padişah Olduğu Tarih : 7 Nisan 1789
Tahttan İndirildiği Tarih : 29 Mayıs 1807
Öldüğü Tarih : 28 Temmuz 1808
Saltanatı : 1789 - 1807

Sultan Selim, yirmi sekizinci padişah olarak Osmanlı tahtına çıktı. Rahat bir şehzadelik dönemi geçirmiş ve çok iyi bir eğitim almıştı. Genç yaşta musiki ile ilgilenmiş. Türk müziğini ve enstrümanlarını kullanmayı çok sevmiş, daha sonraları besteler yapmış ve Türk Müziğine yeni makamlar kazandıracak kadar çalışmalarını geliştirmişti. Yetişme döneminde devlet idaresinin işleyişini ve içinde bulunduğu siyasî, sosyal ve özellikle askerî durumun (Yeniçerilerin) zamanla nasıl bozulduğunu yakından görmüştü. Devletin düzelmesinin kurumlarında, özellikle askerî alanda yapılacak yenileşme hareketiyle, ıslahat ile gerçekleştirilebileceğine inanıyordu. Özellikle ihtilal sonrası Fransa’daki gelişmeleri yakından izliyordu. Tahta çıktığında da iki ülke arasındaki ilişkileri düzeltecek temaslarda bulunmuştu.

Devlet idaresini teslim aldığı dönemde, Avusturya ile başlamış olan savaş devam ediyordu. Rus Ordusu ile Yaş bölgesindeki savaşta Avusturya arkadan sıkıştırınca “Fokşan Bozgunu” yaşanmıştı. Kısa bir süre sonra da Belgrat elimizden çıkmıştı. Önce Ziştovi ve 1792 de Yaş antlaşması imzalanarak bir müddet için savaş durumuna son verildi. Hemen ordu ve onun silah gücünü artırıcı çalışmaları başlattı. Nizam-ı Cedid adı verilecek yeni ordunun kurulması planları yapıldı. Orduyu eğitmek için Fransa ve İsveç’ten hocalar getirildi. Güvenilir devlet adamları imparatorluk topraklarını dolaşarak yeni asker kayıt işlerini bizzat kendi kontrollerinde yaptılar. Ordu’daki yenileşmeyi yakından bilen Fransa, bu fırsatı kaçırmamış. Mısır – İskenderiye’yi fethe cesaret etmişti. Belki de tarihimizin önemli yeni bir dönemi de böylece başlamıştı. Akdeniz’deki Fransız tehlikesine karşı, Rusya ve İngiltere Osmanlı Devleti ile ittifak yapmışlardı. Rusya da hiçbir engelle karşılaşmadan sıcak denize inmişti.

Sultan Selim, tahttan inişine kadar gelişen iç olaylarla, isyanlarla, ordunun değişimini kabul etmeyenlerle mücadele etmek zorunda kalmıştı. Fakat dış tehdit de büyümüştü. Akdeniz’de yeni dengeler kurulmuş, Fransız donanmasına karşı İngiliz donanmasının üstünlüğü kabul edilmiş ve Yunan isyanlarının da ilk tohumları atılmıştı.

III. Selim’in ince uzun bir görünüşü, açık bir teni, çok derinden bakan gözleri ve siyah gür sakalı vardı. İyi şiir yazan bir şair ve bestekâr olduğu gibi iyi bir hattattı. İnsanları sever, onlara yardım etmekten zevk alır ve sanatkârları da korurdu. Ülkenin imarı ile de ilgilenmiş, Selimiye kışlası ile bir de cami yaptırmıştı.

Sarayda çok güzel bir şekilde yetiştirildi. Edebiyata ve güzel yazı yazmaya çok meraklı idi. yazmış olduğu hat ve levhalardan bazıları cami ve türbelerde aşılmıştır.

Arapça ve Farsça lisanlarına fevkalade vakıftı. Çok merhametli ve nazik tabiatlı idi.

Devrinde olan mühim hadiseler: 1791 'de Avusturya ile Zistovi, 1792'de de Rusya ile Yas anlaşması yapıldı.

1793'de Nizam-i Cedid askerî teşkilâtı kuruldu.

1798'de Napolyon'un Mısır'a saldırmasıyla, Fransa ile savaş başladı.1799'da Rusya ve Ìngiltere ile ittifak yapıldı.

Napolyon'a karşı meşhur Akma müdafaası yapıldı. Cezzar Ahmed Pasa Mısır'da Fransızlara boyun eğdirdi. bazı iddialara göre Napolyon bu devirde müslüman oldu.

1801'de Fransızlar Mısır'ı mecburen boşalttılar. 1802'de Fransa ile Paris Anlaşması yapıldı.

Ayni senelerde Arabistan'da (Vehhabilik) isimli batıl mezhebin faaliyetleri görüldü. Vehhabiler üç ay müddetle Mekke'yi ve Medine'yi işgal ettiler. Bütün mübarek şahsiyetlerin kabirlerine hakarette bulundular, yakıp yıktılar.

1806'da Sırp ihtilãli oldu ve Ruslarla savaş başladı.

1807'de Kabakçı ihtilâli oldu. Bu ihtilâlle Üçüncü Selim tahttan indirildi. Bir sene sonra da 46 yaşında iken şehit edildi. (Allah rahmet eylesin.)

Dini, vatani ve milletine çok düşkün olan Üçüncü Selim, ayni zamanda sairdi. Kırım'ın Rusların eline geçtìğinde su içli mısraları söylemiştir

Kalalım mi kılıç altında öyle
Oturmak dinimizde var mi böyle
Esir etmiş nice tatarı bir bir
Kirim Rusya'da kalsın mi söyle
OI Moskof'tan varıp öcüm alayım
Ya düşman içre helâk olam söyle.

Telgraf ve Litografya bu devirde ìcad edilmiştir.

Çocuğu yoktu. 

Osmanlı Padişahları Ana Sayfası'na Dön