|
Türkmüsün.Net - Türk Ebru Sanatı
MALZEMELER
Tekne:
Boyutları, üzerine Ebru yapılacak kağıdın boyutlarından 1-2 cm daha büyük
olmalıdır. Genel olarak 35 cm × 50 cm boyutlarında ve 5-6 cm derinliğindedir.
Galvaniz kaplı sac ya da paslanmaz çelikten yapılmalıdır. Eskiden olduğu gibi
çam ağacından üretilirse, içi su sızdırmaması için ziftlenmelidir. Bazı
ebruzenler iki tekne kullanırlar. Ikinci tekneye musluk suyu doldurulur. Ilk
teknede ebru hazırlanır, ikincisinde ise hazırlanan ebru yıkanır. Tek teknede
ebru hazırlamak ve oradan çekip almak daha çok kullanılan bir yöntemdir.
Kitre: Suya kıvam vermek için
kullanılan bir sıvıdır. Genel olarak iç ve doğu Anadolu bölgelerinde yetişen
geven otunun çizilmesiyle elde edilen sıvının kurumuş zamkı kullanılarak
hazırlanır. Beyaz renkli zamk tercih edilir.Salep, keten tohumu, ayva çekirdeği
de kitre üretmek için kullanılabilir; fakat daha sık kullanılan ve rahatça
bulunabilen kitre, geven bitkisinden elde edilir. Geven zamkı toz haline
getirilmiş halde satılmaktadır. Kitreli su şu şekilde hazırlanır: 7 lt suya 50
gr geven tozu konur ve bir gece boyunca şişmesi beklenir. Ertesi gün sıkılarak
naylon çoraptan geçirilir. Çorabın içinde erimemiş zamk parçacıkları ve çöpler
kalır. Geven zamkı iyice eriyene kadar bu sıkma işlemine 2-3 defa devam edilir
ve son olarak hiç sıkmadan çoraptaki kitre tekneye süzülür. Kitreli suyun kıvamı
çok önemlidir; içinde gezdirilen çubuğun izi, çubuk çıkarıldığında ne öne doğru
devam etmeli ne de geriye doğru gitmelidir. Hazırlanan kitreli suyun fazlası
buzdolabında 1 ay saklanabilir. Kitreli suyun kötü kokması bozulduğunu gösterir.
Kitreli su ne kadar hızlı kirlenirse o kadar iyi kıvama gelmiş demektir.
Öd:
Ebrunun asıl sihiri ödde saklıdır. Öd boyanın dibe çökmesine mani olunur,
boyaların birbirine karışmasını engeller. Mezbahadan alınan sığır ödü bir metal
kap içine konur. Bu metal kap, içinde su kaynayan bir başka kabın içine konur.
20-30 dakika sonra ortaya çıkan kan ve köpük temizlenir. Öd bir kavanoza
alınarak soğutulur ve bir damlalık kullanılarak boyalara konur. Çok açılması
istenen boyalara bol öd damlatılır. Kalkan balığı ödü de kullanılmakta ve boyaya
farklı bir hoşluk vermektedir. Eskiden öd yerine tütün yaprağı suyu da
kullanılırmış.
Boyalar: Suda erimeyen, asit
ve kazein içermeyen, ışıktan etkilenmeyen doğal boyalar kullanılır. Sadece
oksit, pigment ve toprak temelli boyalar kullanılmaktadır. Memleketimizde çok
çeşitli renkte toprak bulunmaktadır ve bu bizler için büyük bir şanstır. Eğer
renkli toprak elde etmişsek bu toprak suya konur, iyice karıştırılır ve bir kaba
süzülür. Toprak tekrar 5-6 dakika karıştırılır ve yine bir kaba süzülür.
Dinlenmeye bırakılan toprak iyice çöktükten sonra üzerindeki fazla su atılır ve
bir boya olarak kullanıma hazır hale gelir. Eğer boya satın alınmışsa, 50 cm ×
50 cm boyutunda bir mermer ya da cam yüzey üzerine 2-3 tatlı kaşığı konur,
ortası havuz haline getirilerek su eklenir, beşer dakika süreyle 4 kere 8 şekli
çizilerek ezilir ve ardından kullanılmak üzere bir kaba alınır.
Fırça:
At kılından ve gül dalından yapılır. Gül dalı hem hafif olduğu hem de
küflenmediği için, at kılı ise boyaları emmediği için tercih edilir.
Desteseng: Boyayı ezmeye
yarar, kolayca tutulmasını sağlayan özel bir şekli vardır, mermer kullanılarak
üretilir.
Su: Eskiden yağmur suyu
kullanılırmış. Hava kirliliği nedeniyle yağmur suları artık asit içermektedir.
Bu nedenle sadece damıtılmış içme suyu kullanılmaktadır.
Biz: Büyük, kalınca iğne
olup, ebruya şekil vermekte kullanılır
Diğer Malzemeler: Bir tahta
üzerine belli aralıklarla sıralanmış metal tellerden oluşan taraklar; ezilen
boyaları toplamak için spatula; boyaların konulduğu ana kaplar; ödlü boyayı
muhafaza etmek için kullanılan daha küçük kaplar; emici nitelikte kağıt.
TÜRK EBRU SANATI
|