SULTAN BİRİNCİ MAHMUT

 (1730 -1754)

 

Babası : Sultan II. Mustafa
Annesi : Saliha Sultan
Doğduğu Tarih : 2 Ağustos 1696
Padişah Olduğu Tarih : 2 Ekim 1730
Ölümü : 13 Aralık 1754
Saltanatı : 1704 - 1730

Sultan Mahmud, yirmi dördüncü padişahı olarak, Ekim 1730’da Osmanlı tahtına çıktı. Sultan Mahmud, anne kucağında ve onun sevgisi ile büyümüş ve dönemin en ünlü hocalarından iyi bir eğitim almıştı. Güçlü zekası ve öğrenme isteği, kısa zamanda çok bilgili olmasını sağlamıştı. Edebiyat ile uğraşmayı ve şiir yazmayı seviyordu. Şiirlerini “Sebkati” mahlası ile yazdı ve güzel besteler yaptı. Hat sanatı ile de ilgilendi ve güzel çalışmalar yaptı. Ülkenin fikri kalkınması için önemli çalışmalar yaptırdı. Yeni kurulan matbaa ile yakından ilgilendi ve çalışmalarına hız kazandırdı. En büyüğü Ayasofya’da olmak üzere çeşitli kütüphaneler kurdu. Eğitimin yaygınlaşması için mektepler açtı.

Sevimli, güzel bir yüzü, minyon bir bedeni, gür siyah sakalı ve düşük omuzları vardı. İyiliksever bir kalbe ve hassas bir ruha sahipti. 1750 İstanbul yangınında birçok tarihi bina ve çarşı zarar görmüştü. Çarşı esnafına haber göndermiş, zarar ve ziyanlarını kendi özel bütçesinden ödemişti.

Birinci Mahmud küçük yastan itibaren çok kıymetli hocalardan ilim tahsil etmeye başladı. Çok azimkãr ve sebatkâr bir padişahtı. Devrindeki en değerli kimseleri seçip is başına getirdi. padişah olduktan sonra ilk önce Patrona Halil ve maiyetindekileri ortadan kaldırdı. Üstün karakterli bir şahsiyetti. "Sebkãti" mahlasıyla şiirleri ve ayni zamanda büyük kıymeti haiz besteleri vardı.

Devrinde pek çok sadrazam değişmeleri olmuştur. 1750 senesinde Ìstanbul'da hem büyük bir yangın ve hem de zelzele oldu. Ìstanbul'un büyük camileri hasar gördü ve derhal tamir ettirdi. Yangında dükkân ve evleri yananların zararlarını kendisi karşıladı. Ev ve dükkãnları yeniden yaptırıp sahiplerine teslim etti.

1737'de Almanya ile savaşa başlandı. 1739'da Belgrat Anlaşması yapıldı ve Belgrat alindi. Ìran kesin bir yenilgiye uğratıldı. 1736 senesinde Ìran'la Ìstanbul Anlaşması yapıldı. Anlaşmadan sonra İran'lalar bir çok yerleri geri aldılar. Nihayet savaş 1746 senesinde sulh yapılarak neticelendi. İran'lalar aldıkları yerlerì geri verdiler. Caferî Mezhebinin Besinci mezhebe olması teklifi bu devirde Osmanlı Devleti tarafından katiyetle reddedildi.

Birinci Mahmud devrinde Osmanlı Ìmparatorluğu'nun topraklarının genişliği 15.538.000 km. kare idi.

Büyük âlim ve Mektûbat-i Şerîfe'nin mütercimi Müstakiymzâde Süleyman Saadeddiyn Efendi, Tokatlı Emin Efendi ve Ressam Levni bu devirde yasamış büyüklerdir.

Birinci Mahmud 58 yasini geçtiği bir sırada vefat etti ve Yeni Camii yanındaki babasının türbesine defnedildi. (Allah rahmet eylesin.)

Seyh Abdül Ganî Nablusî (H. 1144), Hattat Seyyid Abdullah Efendi, Reîsü'I - Kurra ve Ìmam Fil Hadis Yusuf Efendi Zâde bu devirde vefat etmiş zatlardır.

Çocuğu yoktu.

Osmanlı Padişahları Ana Sayfası'na Dön