SULTAN BİRİNCİ ABDÜLHAMİD

 (1774 -1789)

 

Babası : Sultan III. Ahmed
Annesi : Rabiâ Sultan
Doğduğu Tarih : 20 Mart 1725
Padişah Olduğu Tarih : 21 Ocak 1774
Öldüğü Tarih : 6/7 Nisan 1789
Saltanatı : 1774 - 1789

Sultan Abdülhamit, yirmi yedinci padişah olarak Osmanlı tahtına çıktı. Çocukluğu saray içinde eğitim alarak geçti. Kitap okuma sevgisi onu geçmişi ile bağlıyordu. En çok tarih kitapları okumayı seviyordu. Atalarının güçlendirdiği devleti görev ona geçtiği zaman devam ettirmek istiyordu. Çok zeki idi, dış alemde olan biteni göremediğinden geçmişte yaşanan olaylardan dersler çıkararak yorumlar yapıyordu.

49 yaşında devlet idaresini teslim aldığı zaman, Osmanlı-Rus savaşı devam ediyordu. Osmanlı – Rus Ordusu Varna Bölgesi Kozluca’da savaş halinde idi ve Çariçe II. Katerina ordunun merkezle bağlantısını kestiğinden ordu bozguna uğramıştı. Sadrazam iki devlet arasında barış yapılarak savaşın sona ermesi için diplomasi yolunu denedi. Ve iki ülke arasındaki savaş, yapılan görüşmeler sonunda 21 Temmuz 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması’nın imzalanması ile sona ermiş oldu.

Bu antlaşma ile devletin en önemli stratejik bölgesi, Kırım’ın, Rusya’ya verilmesi padişahı çok üzmüştü. Küçük Kaynarca Anlaşması ile devlet için yeni ve önemli bir problem ortaya çıkmıştı. Ruslar, Osmanlı Hükümeti içindeki azınlıkların (Ortodoks) haklarını, Hıristiyanları ve kiliseleri koruyacaklardı. Artık Rus ticaret gemileri Boğazlardan izin almadan serbestçe geçebilecekti.

Kendisini devleti güçlendirmek için hazırlayan Sultan Abdülhamit, daha iktidarının ilk aylarında devletin kaderini değiştiren, onun başına daha büyük meseleleri açan bir barışa imza atmak zorunda kalmıştı.

1787 yılında Rusya’ya karşı açılan savaşta, Avusturya ile olan cephede kazanılan savaş padişaha Gazi unvanını kazandırmış, kaybedilen, Rusya’ya terk edilen Özi Kalesi ise padişahı üzüntüden felç etmişti.

Sultan Abdülhamit orta boylu, buğday tenli, gür siyah sakallı, burnu biraz uzunca, gözleri ise hafif çekikti. Çok iyi niyetli ve insancıl bir yapıya sahipti. Devlet işlerinde ciddiyeti sever, başlanan bir işi sonuna kadar takip eder, ilgilileri de uyarırdı. Devlet görevi vereceği insanları araştırır, ehliyeti olanı tercih etmeye çalışırdı. Şehirde tebdil kıyafet gezmeyi, esnaf ve halkın dertlerini dinlemeyi severdi.

Osmanlı Devleti'nin gerilemeye başladığı bir zamanda padişahlık yapması onun şahsiyetine gölge düşürmemiştir. Tahta çıktığında geleneklerin dışına çıkarak cülus bahşişi dağıtmadı.

Devrindeki bazı mühim hadiseler: 1775'de Ìran savası başladı ve 1779'da bitti. Tarafların kan akıtmaktan başka hiç bir menfaati olmadı.

1787'de Almanya ile savaş başladı. Almanlar çok ümitlerle girdikleri bu savası kaybettiler.

1779'da Aynalıkavak Anlaşması yapıldı. 1783'de Kirim Hanlığı sona erdi.

1787'de Rusya ile yeniden savaşa girildi. 1788'de Almanya'ya karşı Sebeş Zaferi elde edildi. Bu zaferden sonra Birinci Abdülhamid'e Gazi unvanı verildi.

Alman harbinde düsen, Özi faciası meydana geldi ki, bu kaleyi ellerine geçiren Almanlar tek fert bırakmadan sivil ve asker bütün halkı öldürdüler. 25.000 nüfusu olan Özi halkını tamamen imha ederek ellerine geçirdiler. Birinci Abdülhamid'e bu haber gelince üzüntüsünden felç oldu. Kısa bir zaman sonra da vefat etti. Vefatında 64 yasini henüz bitirmişti Cenazesi Bahçekapscındaki türbesine defnedildi. (Allah rahmet eylesin.)

Silsile-i Saadât-i Naksibendiyye'den Şemsûddin Habîbullah (k.s.) Hazretleri (H. 1195) bu devirde vefat etmiştir.

Erkek çocukları : Dördüncü Mustafa, Ìkinci Mahmud, Murad, Nusret, Mehmet, Ahmed, Süleyman.

Kız çocuklan : Esma, Emine, Rabia, Saliha, Alemşah, Dürrüsehvar, Fatma, Meliksah.

Osmanlı Padişahları Ana Sayfası'na Dön